top of page
Het Museum
van verkeersborden
en openbare verlichting
Welkom in de wereld van miniaturen van het MuSé.
De verkeersborden die we vandaag kennen, zijn het resultaat van tientallen jaren onderzoek en innovatie. Verkeerslichten bijvoorbeeld zijn aanzienlijk geëvolueerd, niet alleen dankzij de beschikbare technologieën, maar ook in het belang van de veiligheid van weggebruikers.
Het onderzoek van het MuSé is permanent en de ontdekkingen die worden gedaan zijn boeiend en verrassend.
Het is zeker dat al dit materiaal niet meer bestaat... Het MuSé presenteert u een reeks miniaturen die de borden van weleer getrouw weergeven. Deze collectie is uniek en groeit naarmate het historisch onderzoek nieuwe ontdekkingen oplevert.
Verkeerslicht van Westinghouse. Volgens de archieven stond dit type verkeerslicht in 1979 op de Place Tivoli (Luik) en in 1970 op de Place Saint Lambert, maar ook op het kruispunt van de Bouxhe de Beaufays in de jaren 60 (ze werden later vervangen door ATEA-lantaarns). Het stond ook op de brug van Wandre, maar verdween daar in 1989 tijdens de werkzaamheden aan het nieuwe tuibruggenwerk. Dit verkeerslicht is volledig van metaal, inclusief de contrastplaat. De lampen zijn gloeilampen met een vermogen van 60 watt.
Dit miniatuurmodel is ongeveer 30 cm hoog en volledig functioneel. Het dateert van december 2019.
Lichtsignaal ATEA (Ateliers de Téléphonie et Electricité Anversoise, 1919-2003). Deze signalen overspoelden het Belgische wegennet vanaf de jaren 70 (laatste vervangingen gepland in 2025). Het miniatuurmodel dat in het MuSé wordt tentoongesteld, is een reproductie van het signaal dat op het kruispunt van de Rue des Grands Prés en de Rue de la Station in Chênée (provincie Luik) stond. Het bestaat uit een driekleurige lantaarn (ook wel “lichtbak” genoemd), een tweekleurige lantaarn voor voetgangers en een enkel “linksaf”-signaal. Zoals alle verkeerslichten uit die tijd zijn ze uitgerust met gloeilampen met een vermogen van 60 watt. De lantaarns zijn van metaal, de zonnekappen zijn van PVC (hoewel de eerste ook van metaal waren) en de contrastplaten zijn van polyester.
Dit miniatuurmodel is ongeveer 30 cm hoog, werkt en dateert van februari 2020.
Mooie set verkeerslichten: Westinghouse voor het rechter verkeerslicht, bestemd voor voetgangers; waarschijnlijk ook voor het driekleurige verkeerslicht links (niet met zekerheid). Veelgebruikt materiaal in de straten van Luik in de jaren 50-60 (soms tot 1980). Het vermogen van de gloeilampen voor het driekleurige verkeerslicht was 60 watt, voor het voetgangersverkeerslicht 15 watt. Ze waren volledig van metaal. Hoewel deze verkeerslichten volledig uit onze straten zijn verdwenen, hebben we er in augustus 2024 nog enkele gevonden in Vlaanderen, die perfect functioneerden.
Dit miniatuurmodel, dat ook functioneel is, is ongeveer 30 cm hoog en werd vervaardigd in december 2019.
Verrassende en totaal onbekende verkeerslichten van MuSé vóór de ontdekking van de foto's (kruispunt van de Rue de l'Université en de Rue de la Régence; kruispunt Blonden - Luik). Deze verkeerslichten zijn een mysterie omdat we de fabrikant niet kennen. We weten echter wel dat we ons in 1960-1961 bevinden. Het is aannemelijk dat het tweekleurige verkeerslicht voor auto's was uitgerust met gloeilampen van 60 watt. Over het voetgangersverkeerslicht hebben we geen informatie: 15 watt?
Dit miniatuur dateert van juli 2020 en is ongeveer 25 cm hoog.
We bevinden ons in Luik, in de Rue d'Harschamp, midden in de stad, en er is een spoorwegovergang die door dit sein wordt bewaakt. De foto is genomen in augustus 1964 en u ziet het oude Andreaskruis op de paal. We hebben geen informatie over de fabrikant van dit sein, maar waarschijnlijk hadden de gloeilampen uit die tijd een vermogen van 60 watt. De onderste lamp, het zogenaamde “maanlicht”, was wit; de twee bovenste lampen waren rood en knipperden afwisselend wanneer een trein de spoorwegovergang naderde.
Dit schaalmodel is ongeveer 30 cm hoog, werkt en is gebouwd in juli 2020.
Twee tweekleurige verkeerslichten waren van de jaren 1930 tot 1980 aanwezig op de Belgische wegen in Luik, waar ze geleidelijk werden vervangen door driekleurige verkeerslichten (de verkeersregels van 1961 bevatten de regels voor tweekleurige en driekleurige systemen). Er was het zwart-witte verkeerslicht, waarvan we sporen terugvinden in Seraing in 1956. Het is aannemelijk dat deze signalen ATEA-signalen waren, dat de gloeilampen een vermogen van 60 watt hadden. De mast was al rood en wit.
Het miniatuurmodel van het MuSé is ongeveer 25 cm hoog, functioneel en werd gebouwd in 2019-2020.
In 1957 doet het driekleurensysteem in Brussel langzaam zijn intrede op het wegennet. Dit massieve driekleurensignaal, waarvan we de fabrikant niet kennen, neemt zijn plaats in naast het tweekleurensysteem dat op het punt staat te verdwijnen. Let op de aandacht voor voetgangers met de komst van twee kleine signalen halverwege de mast. Waarschijnlijk hadden de gloeilampen die voor dit nieuwe verkeerslicht werden gebruikt hetzelfde vermogen als die voor de tweekleurige verkeerslichten, namelijk 60 watt. Voor het voetgangersverkeerslicht was het vermogen misschien 15 watt. De contrastplaat, waarschijnlijk van metaal, was in die tijd ook een noviteit.
Dit miniatuurverkeerslicht is ongeveer 30 cm hoog en werd in 2022 vervaardigd.
We bevinden ons in de jaren 50, in de Rue de la Régence in Luik. We zien hier een signaal dat wordt verlicht door een apparaat bovenop de paal. Waarschijnlijk kwam het licht van een gloeilamp, waarvan we het vermogen niet kennen (60 watt, zoals bij tweekleurige en driekleurige signalen?). Er waren al halfronde borden met achtergrondverlichting in de straten van Luik.
Dit miniatuurmodel is ongeveer 25 cm hoog en werd gebouwd in 2020.
Sinds het begin van de jaren 70 heeft België een uitgebreid netwerk van verkeerslichten aangelegd, met tienduizenden verkeerslichten langs onze wegen. Rond 2000 begon de grootschalige ontmanteling ervan. Dit verkeerslicht werd teruggevonden in Ougrée, op een weinig gebruikte weg. Deze borden zijn in 1980 vervaardigd door het Belgische bedrijf Callier. We weten niet hoe krachtig de fluorescentielampen zijn waarmee ze zijn uitgerust. Gezien de voet, het beschermde luik en het algemene uiterlijk is de paal waarschijnlijk ouder.
Dit miniatuurmodel is 40 cm hoog en is gebouwd in 2020.
De Belisha-paal, typisch Engels materiaal. Dit verkeersbord stond tot eind jaren 70 op onze wegen. Het was te vinden in Brussel, Anderlecht, Dison, Verviers, Waterloo, Luik, ... en bestond uit een knipperende geel-oranje bol die bedoeld was om zebrapaden te beveiligen. De onderstaande foto is genomen in Luik, Boulevard de la Sauvenière, in augustus 1964. De lamp van dit verkeerslicht was een gloeilamp met een vermogen van 60 watt. De fabrikant bood een knipperend systeem aan aan de voet en noemde het zeer resistent.
Dit miniatuurmodel is 30 cm hoog en werd vervaardigd in 2020.
Weggebruikers herinneren zich deze bolvormige lichtsignalen waarschijnlijk niet meer. Sinds het begin van de jaren 70 zijn er allerlei soorten lichtsignalen op onze wegen verschenen. De mogelijkheden van polyester en fluorescentielampen hebben geleid tot de opkomst van signalen in alle denkbare vormen en maten. Toch bestond er al vóór de Tweede Wereldoorlog lichtgevend verkeerssignaal (de foto dateert uit 1941). Uit ons onderzoek blijkt dat het uitsluitend om ronde signalen ging, met een halfronde behuizing. De stroomvoorziening moest aan de achterkant gebeuren (waarschijnlijk een gloeidraadlamp, vermogen onbekend). We hebben ze ook gevonden op onder andere de Place Saint Lambert, de Avenue Blonden en de Rue Louis Fraigneux. Het hier aangeboden miniatuurmodel heeft een rood-witte mast. We zijn niet zeker van deze kleuren, omdat een foto een blauw-witte mast voor een signaal laat zien (Place Saint Lambert). Deze miniatuur is ongeveer 25 cm hoog en is gemaakt in 2020.
Iedereen denkt dat de huidige dynamische verkeersborden het resultaat zijn van moderne techniek. Toch bestond het idee van variabele verkeersborden al in 1956 in Brussel. Op dit bord stonden drie mogelijkheden voor de toegestane maximumsnelheid aangegeven naast de pijlen. Wanneer de gebruiker zich aan de aangegeven snelheid hield, was hij zeker van een groen licht bij de verkeerslichten van het volgende kruispunt. Als hij te snel reed, kreeg hij bij datzelfde kruispunt een rood licht. Waarschijnlijk was dit verkeerslicht uitgerust met gloeilampen met een vermogen van 60 watt.
Het schaalmodel is 30 cm hoog en werd vervaardigd in 2021.
De snelweg E40, die vanaf de Noordzee via Brussel en Luik naar Duitsland loopt, sluit in Battice aan op een andere snelweg die onder andere naar Verviers gaat. Deze snelweg, vroeger E5 genoemd, werd aangelegd in 1970 en was voorzien van grote verkeerslichten. Deze borden, die geen routenummers hadden, werden verlicht door fluorescentielampen.
Het miniatuurmodel dat wij u aanbieden is 48 cm hoog en werd gebouwd in 2022.
In 1933 verschijnen op sommige plaatsen op het Belgische wegennet driekleurige verkeerslichten, zoals in Brussel, op het kruispunt van de Berckmansstraat en de Charleroisesteenweg. De paal is zwart-wit, de lantaarn tweekleurig, en het is zeer waarschijnlijk dat dit verkeerslicht was uitgerust met gloeilampen van 60 watt. Als we de behuizing van de lantaarn wat beter bekijken, kunnen we concluderen dat het om ATEA-signalen (Antwerpen) gaat.
Dit schaalmodel is 30 cm hoog en werd vervaardigd in 2025.
Brussel, 1937: het verkeer werd geregeld door tweekleurige signalen die waarschijnlijk handmatig werden bediend. Buiten de actieve fasen van deze signalen denken we dat de geeloranje bol (Belisha-bakens) moest knipperen om de aandacht van de weggebruikers op dit kruispunt te trekken. De Belisha-bakens waren uitgerust met een gloeilamp van 60 watt. Op basis van onze observaties op de foto waren de twee tweekleurige verkeerslichten hoogstwaarschijnlijk van het merk ATEA.
Wijk Droixhe in Luik, we schrijven het jaar 1964. In die tijd was het beleid van Openbare Werken erop gericht om snelwegen naar de steden te brengen. Dat is het doel van deze werkzaamheden, die momenteel toegang geven tot de snelweg A25/E25 richting de Nederlandse grens. Een deel van deze weg werd in 2024 omgevormd tot een stedelijke boulevard, waarmee het oude idee van stedelijke snelwegen werd verworpen.
Na de regionalisering van België besloot Vlaanderen om zijn verkeerslichten opnieuw te schilderen. Vanaf 1990 waren de verkeerslichten niet langer rood en wit, maar zwart en geel. De reden hiervoor was dat deze kleuren beter zichtbaar waren. Toevallig zijn dit ook de kleuren van Vlaanderen... Hoewel destijds nog contrastplaten werden gebruikt, vaak van ATEA (zoals op de foto) of Westinghouse, zijn de moderne led-signalen hiervan verstoken. Vaak wordt Swarco Futurit gebruikt...
Dit schaalmodel is ongeveer 30 cm groot en werd gebouwd in november 2025.
In 2013 lanceert het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het idee om zijn verkeerslichten opnieuw te schilderen. Geen rood en wit meer, maar blauw en geel, de kleuren van het gewest. Er werd een test gepland op het kruispunt van de Belliardstraat en de Kunstlaan. Het plan was om alle verkeerslichten, oftewel 4500 masten, opnieuw te schilderen. De geschatte kosten bedroegen 1 miljoen euro... Gezien de mogelijke kosten heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het project opgegeven.
Dit miniatuursignaal is ongeveer 30 cm hoog, de lantaarn is een replica van een ATEA-signaal zonder contrastplaat. Toen de signalen nog voorzien waren van contrastplaten, waren deze volgens ons onderzoek geel omrand en niet wit zoals oorspronkelijk. Rond 2017 werden deze signalen vervangen door Swarco Alustar-materiaal.
Laten we een bezoek brengen aan het oosten van België... En even stoppen in Verviers. Hoewel dit gecombineerde verkeerslicht overal in het land is geïnstalleerd, hebben we er twintig geteld op locaties in de buurt van het station, het ziekenhuis en het gerechtsgebouw. Dat is vrij uitzonderlijk. Deze miniatuur is een replica van een signaal dat zowel het traditionele verkeer als het busverkeer regelt. Hoewel dit model is gebaseerd op ATEA-signalen, worden in Verviers Swarco Futurit-lantaarns met halogeenlampen gebruikt (aan de kant van het station stonden Sagem-signalen langs de weg).
Bij het Centrum voor Kernenergieonderzoek CEN in Dessel staat dit interessante lichtsignaal “Koeltoren”. In het Nederlands betekent dit woord “koeltoren”. Dit gecombineerde signaal werd in 1979 geplaatst en stond in januari 2025 nog steeds op de site, hoewel er wel veel mos op het materiaal zat. Het werd vervaardigd door het bedrijf Socal-Light uit Nijlen (provincie Antwerpen). We weten niet of het in januari 's nachts nog steeds brandde. Het miniatuurmodel van het MuSé is enigszins aangepast: het is grijs, de kleur van de lichtsignalen in Oost- en West-Vlaanderen.
Op de weg naar Condroz (provincie Luik), ter hoogte van het kruispunt van Plainevaux, is een reeks verkeerslichten geplaatst om dit kruispunt tussen twee nationale wegen (N63 en N683) veiliger te maken. Dit kruispunt is gevaarlijk en om de veiligheid te verhogen, heeft de beheerder het uitgerust met richtingverkeerslichten met lenzen van 300 mm (die gewoonlijk voorbehouden zijn voor luchtconsoles). Al deze verkeerslichten zijn in september 2025 vervangen door moderne led-apparatuur. Deze miniatuur is een replica van een van deze lantaarns.
Dit lichtsignaal werd waarschijnlijk ontdekt in de buurt van Seraing, rond de jaren 50. Het was zeker uitgerust met een gloeilamp (gloeilamp). Ons onderzoek lijkt aan te tonen dat de paal blauw en wit was, kleuren die in die tijd ook veel werden gebruikt voor verkeersborden. Dit verkeersbord nr. 51 was ofwel op een plaat gedrukt, ofwel gemaakt van email.
Welkom in Beauvechain, op het kruispunt Hamme-Mille. Het ligt op het kruispunt van de N 25, N 91 en twee gemeentelijke wegen. Tot het eerste kwartaal van 2025 werd het beheerd door lichtsignalen... Waaronder dit prachtige en unieke exemplaar met vijf lenzen. Het is een ATEA-signaal en het lijkt erop dat de twee pijlen tegelijkertijd oplichtten.
.jpg)
.jpg)
Op het eerste gezicht een gewone knipperende oranje verkeerslicht. Toch heeft het iets bijzonders. De lens toont een voetganger... Deze configuratie werd in het verleden regelmatig gebruikt in Luik. Dit ATEA-verkeerslicht is representatief voor wat er werd geïnstalleerd om bepaalde bijzonder kwetsbare oversteekplaatsen voor voetgangers te beveiligen. Van de drie locaties die wij kennen, zijn er twee omgebouwd met Swarco Alustar-signalen die speciaal voor voetgangers zijn bedoeld (klassieke signalering met twee lenzen).
Dit verkeerslicht werd in 1935 ontdekt in Brussel, in de Rue de Namur (onze archieven tonen ook dat het in 1930 op de Place de la Bourse stond) en werd waarschijnlijk handmatig bediend door politieagenten. Op de foto (Rue de Namur) zien we duidelijk wat waarschijnlijk een bel was aan de bovenkant van het verkeerslicht. Dit bel-systeem werd later ook gebruikt op verkeerslichten met twee gekleurde lenzen. De mast van het hier afgebeelde verkeerslicht is effen van kleur, maar die van het Place de la Bourse in Brussel zijn gemarkeerd met witte en zwarte strepen.
Kruispunt van Hamme-Mille in Beauvechain... Dit geheel bestaat sinds het eerste kwartaal van 2025 niet meer. Het bestaat uit driekleurige ATEA-verkeerslichten en verlichte borden (fluorescerende buizen). Het kon voorkomen dat verkeerslichten werden geïntegreerd in verlichte richtingaanwijzers of in een straatlantaarnpaal. Merk op dat de letter “u” van Namur omgekeerd is. Deze miniatuurset werd in december 2025 gemaakt.
1969, Kennedy-tunnel in Antwerpen. De wegen en knooppunten zijn uitgerust met een geheel nieuwe lichtsignalisatie die uit deze sets bestaat. Let op het gebruik van het lettertype Alfphabet, dat tot 1972 werd gebruikt. Deze borden werden verlicht met fluorescentielampen. Dit miniatuursignaal werd vervaardigd in december 2025.
Dit bord op een verkorte paal werd geplaatst in Belaar (Vlaanderen, België). Het wordt verlicht met fluorescentielampen en werd in 1976 vervaardigd door het bedrijf Socal-Light. De fabriek van Socal (Société de construction aluminium) stond niet ver van Belaar, in Nijlen (Antwerpen). Dit schaalmodel werd in december 2025 vervaardigd.
Dit geheel werd ontdekt in de Belgische Ardennen, in Pont de Villettes, niet ver van Bra. Het bestaat uit twee ATEA-knipperlichten met lenzen van 300 mm en gloeilampen van 100 watt. Het “STOP”-signaal kwam uit de Socal-Light-fabriek en had de bijzonderheid dat het zowel lichtgevend als reflecterend was. Deze miniatuurset is 40 cm hoog en werd in december 2025 door het MuSé vervaardigd.
Deze signalen zijn in augustus 2015 in Chênée, bij de Pont de Chênée, geïnstalleerd ter vervanging van de reeds aanwezige ATEA-installatie. De lantaarns zijn van het merk Swarco, uit de Futurit leds-reeks. Opgemerkt moet worden dat deze verkeerslichten worden gevoed met 220 volt, wat niet overeenkomt met de latere uniformisering van een voeding van 42 volt (gestandaardiseerde Swarco Alustar-verkeerslichten).
Dit verkeersbord is volledig verdwenen van onze wegen, maar wordt in deze vorm beschreven in de “geïllustreerde verkeersveiligheidscode” van Via Secura uit mei 1963. Deze mooie illustratiefoto is afkomstig van Via Secura. We weten niet precies waar het bord zich bevindt. Het gaat om een Westinghouse-lantaarn waarbij de richtingspijl naast het groene licht staat. Later kwam deze pijl onderaan te staan, in het verlengde van de andere lenzen. Het miniatuurmodel is 31 cm hoog.
Dit moderne signaal staat in Vlaanderen, vlakbij een militaire luchtmachtbasis. Vroeger moet het voorzien zijn geweest van een klassiek driekleurig signaal, zoals blijkt uit de positie van de bevestigingsbeugels aan de paal. Het is ook korter dan de klassieke signalen, wat waarschijnlijk te verklaren is door het feit dat er vliegtuigen op lage hoogte overvliegen. Het bestaat uit slechts twee zwarte strepen, tegenover vier bij de gebruikelijke palen. Het bestaat uit een lichtsignaal met fluorescentielampen (bord A35) en een Swarco Futurit led-knipperlicht. Dit schaalmodel is vervaardigd in december 2025.
In Olen, Vlaanderen, heeft de wegbeheerder dit merkwaardige knipperende bord geplaatst om een gevaarlijk kruispunt aan te geven. Het voldoet niet aan de voorschriften voor een dergelijk bord: de paal is te kort, de markering is ongebruikelijk en er ontbreekt een kap. Toen het werd ontdekt, werkte dit ATEA-bord niet (januari 2025). Dit miniatuur bord is in december 2025 vervaardigd.
Sinds de jaren 70 zijn de belangrijkste Belgische verkeersassen uitgerust met “grootformaat” lichtborden. Het hier afgebeelde bord (signaal D1) had een diameter van 90 cm en was uitgerust met drie fluorescentielampen van 18 watt die in een driehoek waren geplaatst. In Wallonië werd in 2019-2020 begonnen met de ontmanteling, afhankelijk van bijvoorbeeld de staat van het bord: veroudering, defecten, verminderde zichtbaarheid, ... Ze werden vervangen door klassieke reflecterende borden. Er waren hoofdzakelijk twee fabrikanten: het Belgische Socal-Light en het Luxemburgse Solupla. We tonen u twee afbeeldingen van de snelweg E25: Beaufays en Vaux-Sur-Sûre. Het hier getoonde miniatuursignaal is 29 cm hoog en werd in januari 2026 als eerste aan de collectie toegevoegd.
bottom of page